Elektrik tesislerinde koruma sisteminin amacı yalnızca arızayı algılamak değildir. Arıza meydana geldiğinde sistemin mümkün olan en küçük bölümünü devre dışı bırakarak sağlam bölümlerin çalışmaya devam etmesi de önemlidir.
Bu noktada röle koordinasyonu ve selektivite devreye girer.
Örneğin bir fabrikanın yalnızca tek bir üretim hattında arıza meydana geldiğinde ana giriş kesicisinin açması, tesisin tamamının enerjisiz kalmasına neden olabilir. Doğru koordinasyonda ise arızaya en yakın koruma elemanının devreye girmesi hedeflenir.
Koruma rölelerinin temel çalışma mantığı hakkında daha detaylı bilgi için Koruma Rölesi Testi Nedir? içeriğini de inceleyebilirsiniz.
Röle koordinasyonu; trafo, fider, motor, kablo ve diğer elektrik ekipmanlarını koruyan röle ve kesicilerin birbirleriyle uyumlu çalışacak şekilde değerlendirilmesidir.
Bu çalışmada;
birlikte incelenir.
Amaç, bir arıza oluştuğunda doğru koruma elemanının doğru zamanda çalışmasını sağlamaktır.
Selektivite, arızaya en yakın koruma cihazının önce devreye girmesi prensibidir.
Örneğin tali dağıtım panosundaki bir arızada önce ilgili fider korumasının açması beklenir. Ana kesicinin yalnızca gerekli durumlarda devreye girmesi istenir.
Böylece arızadan etkilenmeyen bölümlerin enerji almaya devam etmesi mümkün olabilir.
Bu yaklaşım özellikle büyük fabrikalar, enerji santralleri ve çok sayıda trafo bulunan tesislerde önemlidir.
Koruma rölesi ayarlarının uygun olmaması farklı problemlere neden olabilir.
Röle çok hassas ayarlanmışsa normal işletme koşullarında gereksiz açmalar oluşabilir.
Ayarlar fazla yüksek veya gecikmeli ise gerçek arıza sırasında ekipmanın korunması gecikebilir.
Yanlış koordinasyon;
neden olabilir.
Bu nedenle röle ayarları yalnızca cihaz ekranına değer girilerek yapılmamalıdır.
Koordinasyon çalışmasında tesis yapısına göre;
birlikte değerlendirilebilir.
Jaka Enerji Test ve Devreye Alma hizmetleri kapsamında koruma röleleri, kesiciler, trafolar ve diğer elektrik ekipmanlarının test çalışmaları planlanabilir.
Evet.
Yeni trafo, jeneratör, üretim hattı veya büyük elektrik yükü eklendiğinde sistemin elektriksel yapısı değişebilir.
Aynı şekilde;
mevcut koruma koordinasyonu yeniden değerlendirilmelidir.
Yıllar önce hazırlanmış röle ayarlarının, değişen tesiste hâlâ doğru olduğu varsayılmamalıdır.
Koordinasyon çalışmasında doğru ayarların hesaplanması ilk adımdır. Bu ayarların rölede doğru şekilde uygulandığının da kontrol edilmesi gerekir.
Sekonder enjeksiyon testleriyle rölenin belirlenen akım ve zaman koşullarındaki davranışı doğrulanabilir.
Koruma rölesinden çıkan trip komutunun kesiciye ulaştığı da kontrol edilmelidir.
Böylece yalnızca röle değil, gerçek koruma zinciri değerlendirilmiş olur.
Modern enerji tesislerinde koruma rölesi alarm ve açma bilgileri SCADA sistemine aktarılabilir.
Bu sayede hangi rölenin hangi koruma fonksiyonuyla açtığı daha hızlı analiz edilebilir.
Jaka Enerji SCADA Otomasyon çözümleri ile röle, hücre ve diğer enerji ekipmanlarından alınan durum ve alarm bilgilerinin merkezi olarak izlenmesi sağlanabilir.
Röle ayarları doğru hazırlanmış olsa bile zaman içerisinde tesis yapısı değişebilir.
Ayrıca;
mevcut koordinasyonu etkileyebilir.
Bu nedenle enerji tesislerinin elektriksel periyodik kontrolleri sırasında koruma sistemindeki önemli değişiklikler de göz önünde bulundurulmalıdır.
Bir elektrik arızasında mümkün olduğunca yalnızca arızalı bölümün devre dışı kalmasını ve diğer bölümlerin çalışmaya devam etmesini sağlamak için yapılır.
Arızaya uzak bir ana kesici de açabilir ve küçük bir arıza tesisin daha büyük bölümünde enerji kesintisine neden olabilir.
Yeni trafonun gücü ve elektriksel özelliklerine bağlı olarak mevcut koruma ayarlarının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Hayır. OG sistemlerin yanı sıra AG dağıtım sistemlerinde de koruma elemanlarının koordinasyonu önemlidir.
Koruma rölesi, kesici, trafo ve kablo sistemlerinin birbirleriyle uyumlu çalışması; arızaların tesisin tamamında gereksiz kesintiye dönüşmesini önlemeye yardımcı olur. Röle koordinasyonu, koruma rölesi testleri ve enerji tesisi elektriksel kontrolleri için Jaka Enerji iletişim sayfasından bizimle iletişime geçebilirsiniz.
